وقتی قرآن و هفت‌سنگ هم‌کلاس می‌شوند!
4دقیقه
آنچه در این مقاله می‌خوانید [پنهان‌سازی]
✿ تجربه آموزشی واقعی · روش‌های تدریس خلاقانه
وقتی قرآن و هفت‌سنگ هم‌کلاس می‌شوند!
آموزش تلفیقی قرآن و تربیت‌بدنی با استفاده از بازی بومی هفت‌سنگ، تجربه‌ای خلاقانه در یک مدرسه روستایی است. در این فعالیت، دانش‌آموزان پایه‌های هفتم و نهم با شرکت در گروه‌های مشترک، ضمن پاسخ‌گویی به پرسش‌های قرآنی متناسب با پایه تحصیلی خود، در یک رقابت ورزشی گروهی نیز مشارکت کردند.
آموزش بازی‌محورپایه هفتم و نهم۱۰ دانش‌آموز حاضر
از یک چالش واقعی تا یک ایده متفاوت
کلاس قرآن، حیاط روستا و هفت‌سنگ
در مدرسه‌ای روستایی با ۲۰ دانش‌آموز، مدیر مدرسه علاوه بر مسئولیت‌های اجرایی، تدریس درس‌های قرآن و کاروفناوری را نیز بر عهده دارد. نبود دبیر تربیت‌بدنی، برنامه‌ریزی و نظارت بر دو گروه دانش‌آموز را در برخی ساعت‌ها دشوار کرده است.
در یکی از چهارشنبه‌ها، چهار دانش‌آموز پایه نهم ساعت قرآن داشتند و هفت دانش‌آموز پایه هفتم ساعت تربیت‌بدنی؛ با غیبت یک دانش‌آموز هفتم، در مجموع ۱۰ نفر حاضر بودند. برای پاسخ به این شرایط، فعالیتی مشترک در حیاط مدرسه طراحی شد: پرسش درس قرآن، متناسب با پایه هر دانش‌آموز، در قالب بازی بومی هفت‌سنگ.
۲۰دانش‌آموز کل مدرسه۴دانش‌آموز نهم حاضر۶دانش‌آموز هفتم حاضر۲گروه پنج‌نفره
۰۱ / فرایند اجرا
از پرسش قرآن تا چیدن آخرین سنگ
بازی در شش گام پیش رفت؛ ترتیب کارت‌ها از راست به چپ و سپس ردیف بعدی است.
- 1
گروه‌بندی
۱۰ دانش‌آموز حاضر از پایه‌های هفتم و نهم در دو گروه پنج‌نفره قرار گرفتند؛ اعضای هر گروه می‌توانستند از هر دو پایه باشند.
- 2
پرسش متناسب با پایه
از هر دانش‌آموز، بدون توجه به گروه او، سؤال قرآن متناسب با پایه تحصیلی خودش پرسیده شد.
- 3
شروع هفت‌سنگ
پس از پاسخ درست، مدیر سنگ‌ها را به هم می‌ریخت و توپ را به گروه مقابل می‌فرستاد تا فرصت چیدن سنگ‌ها آغاز شود.
- 4
چیدن دوباره سنگ‌ها
گروه پاسخ‌دهنده تلاش می‌کرد پیش از برخورد توپ، هفت سنگ را دوباره روی هم بچیند.
- 5
رقابت و امتیازدهی
گروه مقابل برای زدن بازیکنِ در حال چیدن با توپ تلاش می‌کرد. در صورت موفقیت، یک امتیاز ورزشی می‌گرفت؛ در غیر این صورت و با تکمیل سنگ‌ها، امتیاز به گروه چیننده تعلق می‌گرفت.
- 6
ادامه فعالیت
این الگو با پرسش از دانش‌آموزان بعدی ادامه یافت تا فرصت مشارکت آموزشی و ورزشی برای هر دو پایه فراهم شود.
امتیاز بازی چگونه تعیین می‌شد؟
اگر گروه مقابل با توپ، بازیکنِ مشغول چیدن سنگ‌ها را هدف قرار می‌داد، یک امتیاز تربیت‌بدنی برای گروه مقابل ثبت می‌شد. اگر گروه چیننده موفق به کامل کردن هفت سنگ پیش از برخورد توپ می‌شد، امتیاز ورزشی به همان گروه تعلق می‌گرفت. پرسش قرآن برای هر فرد متناسب با پایه خودش بود و نتیجه گروهی بازی، جایگزین ارزشیابی فردی درس قرآن نمی‌شد.
✦
این فعالیت چه هدف‌هایی داشت؟
- تنوع‌بخشی به پرسش شفاهی قرآن در فضایی متفاوت
- حفظ تناسب سؤال‌ها با محتوای پایه هفتم و نهم
- ایجاد فرصت برای تحرک، هماهنگی و سرعت عمل
- تقویت همکاری گروهی و رعایت قواعد بازی
- بهره‌گیری از یک بازی بومی و آشنا در یادگیری
✓
نکات مهم برای اجرای ایمن
- استفاده از توپ نرم و سبک و ممنوعیت هدف گرفتن سر و صورت
- استفاده از قطعات سبک، پایدار و بدون لبه تیز به جای سنگ‌های خطرناک
- انتخاب حیاط مناسب و تعیین محدوده بازی
- توضیح قوانین و نوبت‌ها پیش از شروع
- نظارت فعال معلم یا مدیر بر هر دو گروه
گاهی یک بازی ساده، مسیر یادگیری را تازه می‌کند
این تجربه نشان می‌دهد که در شرایط محدودیت نیروی آموزشی نیز می‌توان با طراحی فعالیتی متناسب با امکانات مدرسه، فرصتی مشترک برای یادگیری و تحرک فراهم کرد. هفت‌سنگ در این اجرا فقط یک سرگرمی نبود؛ بستری برای پرسش درسی، مشارکت و تجربه کار گروهی بود. البته برای سنجش میزان اثرگذاری آموزشی این روش، ثبت مشاهدات و ارزیابی دقیق‌تر در اجراهای بعدی ضروری است.
2 دیدگاه “وقتی قرآن و هفت‌سنگ هم‌کلاس می‌شوند!”
[…] تجربیات مدیریت مدرسه ←روش‌های تدریس خلاقانه ←تلفیق قرآن و هفت‌سنگ ← […]
[…] روایت تجربه تلفیق قرآن و تربیت‌بدنی با هفت‌سنگ در فار… مجموعه طرح درس‌های فاروتیچ ← معرفی کتاب هفت‌سنگ در سامانه منابع آموزشی رشد ← منبع آموزشی حیاط پویا و بازی‌های مدرسه ← […]